BASININ CESUR ADAMI: ZEKERİYA SERTEL

Türk basın tarihinde bazı isimler vardır ki yalnızca gazetecilik yapmaz; aynı zamanda bir dönemin vicdanını temsil eder.
İşte o isimlerden biri de Zekeriya Sertel’dir.

Onu 11 Mart 1980’de yitirdik.

Selanik’te başlayan gazetecilik serüveni, Cumhuriyet Türkiye’sinde bir fikir mücadelesine dönüşen uzun ve zorlu bir hayatın hikâyesidir. Sertel, gazeteciliği yalnızca haber yazmak olarak görmedi. Ona göre gazetecilik; toplumun karanlıkta kalan taraflarını aydınlatma sorumluluğuydu.

Cumhuriyet’in kuruluş yıllarında basın dünyasının en önemli girişimlerinden biri olan Cumhuriyet gazetesinin kurucuları arasında yer aldı.
Ama asıl iz bıraktığı alanlardan biri, eşi Sabiha Sertel ile birlikte yayımladıkları Resimli Ay dergisi oldu.

Resimli Ay yalnızca bir dergi değildi.
O dergi, Türkiye’de düşüncenin, edebiyatın ve özgür tartışmanın sahnesiydi.

Bu dergi sayesinde Türk okuru Nâzım Hikmet ile tanıştı.
Yeni bir şiirin, yeni bir düşünce dünyasının kapıları aralandı.

Sertel’in gazetecilik serüveni bununla da sınırlı değildi. Türkiye’nin ilk büyük ansiklopedik çalışmalarından biri olan Hayat Ansiklopedisini hazırladı. II. Dünya Savaşı’nın karanlık yıllarında ise yüksek tirajlı ve açıkça faşizm karşıtı bir çizgi izleyen Tan Gazetesini çıkardı.

Bu duruş kolay değildi.

O yıllar fikirlerin baskı gördüğü, gazetelerin susturulmak istendiği yıllardı. Ama Zekeriya Sertel geri adım atmadı. Çünkü o, gazeteciliğin yalnızca bir meslek değil, aynı zamanda bir sorumluluk olduğunu biliyordu.

Bugün geriye dönüp baktığımızda Sertel’in bıraktığı miras yalnızca gazeteler, dergiler ya da kitaplar değildir.

Onun mirası, düşünce özgürlüğüne olan inançtır.

Çünkü gerçek gazetecilik yalnızca haber vermek değildir.
Gerçek gazetecilik, gerektiğinde gerçeğin yanında durabilme cesaretidir.

Zekeriya Sertel işte o cesaretin adıdır.

Rahmetle anıyorum.